Werkt televisie op dezelfde manier voor iedereen?

Bij de ontwikkeling van Menta was de vraag waarmee we begonnen eenvoudig: Hoe zou de televisie-ervaring eruit moeten zien voor mensen die met dementie leven? Want standaard uitzendingen, met hun snelle edits, plotselinge geluidsveranderingen en complexe verhaallijnen, kunnen voor een gezonde kijker normaal aanvoelen, maar voor iemand met cognitieve gevoeligheid kan het vermoeiend of verwarrend worden.

Dit probleem is niet nieuw. Echter, recentelijk, nadat het wereldwijde trendplatform TrendWatching ons analyseerde onder zijn categorie “Ambient Wellness”, hebben we gezien dat het onderwerp vanuit een breder perspectief begint te worden aangepakt. Een opvallende observatie in het artikel stelt: “Televisiekijken is niet eenvoudig voor mensen die met dementie leven. Snelle scène-overgangen, schokkende geluidseffecten en onvoorspelbare verhalen kunnen verwarring veroorzaken. Dit is een uitdaging die omroepen en streaminggiganten grotendeels over het hoofd hebben gezien.”

Televisie als een Ontwerpprobleem

Ons uitgangspunt was dit: als de cognitieve behoeften van het publiek anders zijn, dan zou de taal van de uitzending ook anders moeten zijn. Om deze reden volgt de inhoud op Menta een eenvoudiger verloop. In plaats van abrupte overgangen, luide verrassingen of complexe verhalen, behoudt het een meer gebalanceerd tempo. Onze contentbibliotheek, die nu meer dan 2.000 minuten omvat, is ontwikkeld in samenwerking met neurologen, psychologen en specialisten in dementiezorg, en is beschikbaar in vijf talen.

In zijn analyse benadrukt TrendWatching dat Menta “niet concurreert met Netflix of YouTube.” En dat is waar. We hebben het platform niet ontworpen als een entertainmentdienst, maar eerder als een gestructureerd zorginstrument. De centrale vraag wordt dan: in hoeverre zijn digitale producten werkelijk aangepast aan specifieke doelgroepen?

Lang tijd was televisie ontworpen voor de “gemiddelde kijker.” Toch onthullen vergrijzende populaties en stijgende dementiecijfers het bestaan van een grote groep die buiten dit gemiddelde valt. In het TrendWatching-artikel wordt dit als volgt beschreven: “Naarmate zorgsystemen onder druk komen te staan door vergrijzende populaties, verschuiven zorgverantwoordelijkheden naar de thuisomgeving. Televisies, tablets, verlichting en geluid veranderen stilletjes in zorginstrumenten.”

Deel van een Breder Verschuiving

Wat interessant is, is dat deze benadering niet uniek is voor dementie. TrendWatching positioneert Menta als onderdeel van een culturele beweging die zich verwijdert van hyperstimulatie. Er is een groeiende verschuiving weg van eindeloos scrollen, autoplay en constante contentstromen, naar producten die zijn gebouwd rond rust. De zin “Er is een groeiende markt voor producten die kalmeren in plaats van ervaringen te intensiveren” kan wijzen op een breder moment waarin digitale consumptiegewoonten worden heroverwogen.

Televisie is niet alleen een entertainmentapparaat, maar ook een hulpmiddel voor het vormgeven van de sfeer. Als die sfeer te snel, te complex of te luid is voor de persoon in de kamer, dient de ervaring niet zijn doel. Met de steun van de Turkse Alzheimer Vereniging en onder leiding van onze klinische adviesraad, benaderden we de ontwikkeling van ons platform minder als een conventioneel productproces en meer als een interdisciplinair onderzoeksinspanningen.

Onze expertbibliotheek voor zorgverleners biedt meer dan alleen inhoud. Het biedt praktische begeleiding over gedragsveranderingen, slaapproblemen en dagelijkse zorguitdagingen. Want bij het ontwerpen van Menta hebben we de dagelijkse levensbehoeften van zowel mensen die met dementie leven als hun zorgverleners centraal gesteld.

Uiteindelijk is wat voor ons belangrijk is niet zozeer de zichtbaarheid van een product, maar het begin van een gesprek over een nieuwe benadering. De beperkingen van de “one size fits all” mentaliteit verdienen meer discussie, en de behoeften van bepaalde groepen zouden niet als nichemarkten moeten worden gezien, maar als fundamentele ontwerpoverwegingen. De aandacht van TrendWatching voor dit probleem is waardevol omdat het de uitbreiding van dit gesprek signaleert. Als het Menta-team willen we het TrendWatching-team en Liesbeth den Toom bedanken voor hun inzichten.