Menta Inloggen
Terug naar de blog
Dagelijks leven en activiteiten

Muziek bij dementie: zo luister en zing je samen met je naaste

2026-11-16 · 5 min · Door Menta Editorial Team
Bijgewerkt:
Oude platenspeler met een draaiende lp in warm licht
Foto: chienba / Pixabay
Probeer 7 dagen gratis Start abonnement nu
Ga verder met Menta

Ondersteun uw dierbaren elke dag met door experts goedgekeurde content en persoonlijke plannen.

Probeer 7 dagen gratis

Muziek bij dementie kan veel losmaken. Een liedje uit de jeugd van je naaste zorgt soms voor een glimlach, meetikken met de voet of een regel tekst, ook op dagen dat praten moeilijk gaat. Muziek verandert het verloop van dementie niet. Maar het kan wel zorgen voor fijne momenten samen en een gevoel van herkenning. In dit artikel lees je hoe je muziek kiest, wanneer je die inzet en waaraan je merkt dat het te veel wordt.

Waarom muziek bij dementie zo veel losmaakt

Met dementie wordt het lastiger om nieuwe dingen te onthouden. Liedjes van vroeger blijven vaak veel langer hangen. Volgens dementie.nl kan iemand soms niet meer goed praten, maar lukt meezingen met bekende liedjes nog wel. Muziek kan stress verlagen, iemand in beweging brengen en herinneringen en emoties oproepen.

Je kent het misschien zelf: je vader weet niet meer wat hij vanochtend at, maar zingt nog elk woord van een hit van Johnny Jordaan mee. Een liedje brengt niet alleen de tekst terug, maar vaak ook het gevoel van toen.

Alzheimer Nederland schrijft dat muziek bij dementie vergeten herinneringen of het gevoel daarvan naar boven kan halen. Daarom heeft de organisatie afspeellijsten gemaakt met hits uit de jaren '30 en '40, '50 en '60 en '70 en '80, om samen met je naaste te luisteren.

Welke muziek past bij je naaste?

Smaken verschillen, ook bij dementie. Er bestaat geen afspeellijst die voor iedereen werkt.

Begin bij de jeugd van je naaste

Dementie.nl raadt aan om muziek te zoeken uit de tijd dat iemand tussen de 15 en 25 jaar oud was, omdat liedjes uit die levensfase het langst blijven hangen. Kijk ook naar de regio waar je naaste opgroeide: muziek uit die streek of uit een bepaalde geloofstraditie kan veel losmaken. Deze vragen helpen bij het samenstellen:

Vraag ook broers, zussen, kinderen en oude vrienden. Schrijf de nummers op, zodat ook anderen die helpen ze kunnen gebruiken.

Smaak kan veranderen

Dementie.nl merkt op dat dementie iemands muzieksmaak kan veranderen. Iemand die altijd van klassiek hield, kan nu ineens genieten van smartlappen. Probeer dus ook eens iets anders dan je verwacht, en laat je naaste zelf kiezen als dat lukt.

Een rustige en een vrolijke lijst

Sommige nummers geven energie, andere helpen tot rust te komen. Twee aparte lijsten maken het makkelijker. In de ochtend passen vrolijke, ritmische nummers. In de avond werken langzame, zachte liedjes vaak beter.

Waar je voorzichtig mee bent

Samen luisteren, zingen en bewegen

Muziek luisteren is goed, muziek maken ook, schrijft dementie.nl. Samen luisteren, zingen of muziek maken versterkt de band. Zo pak je het aan:

Maak er geen overhoring van. Samen zwijgend luisteren is ook contact.

Muziek bij dagelijkse klussen

Een bekend liedje tijdens het aankleden, het dekken van de tafel of voor een wandeling maakt een klus vaak lichter. Draai je elke dag hetzelfde nummer bij dezelfde bezigheid, dan kan dat werken als een vriendelijk signaal: nu gaan we eten.

Gebruik muziek als gezelschap, niet als opdracht. Stopt je naaste om mee te zingen, stop dan even mee.

Een muziekdoos met herinneringen

Verzamel oude platenhoezen, concertkaartjes, een trouwfoto of een plaatje van een favoriete zanger in een doos. Als je die samen bekijkt terwijl de muziek speelt, ontstaat er vanzelf een gesprek. Vraag de rest van de familie om iets toe te voegen.

Het juiste moment en de juiste plek

Muziek die de hele dag op de achtergrond aanstaat, wordt al snel geluid. Korte momenten met een duidelijk begin en einde werken meestal fijner. Twintig tot dertig minuten is vaak genoeg.

Aan het einde van de middag en in de avond worden veel mensen met dementie onrustiger. Kies dan voor rustige muziek. Meer over de avond en nacht lees je in dementie en slaap.

Praktische tips:

Hoort tv ook bij de dag? In tv voor ouderen met dementie lees je hoe je kijken rustig houdt.

Als muziek niet goed valt

Muziek raakt, en niet altijd op een fijne manier. Let op deze signalen:

Zie je dit, kies dan een ander nummer, zet het zachter of zet de muziek uit. Haal het nummer van de lijst.

Is je naaste al erg onrustig, dan helpt muziek niet altijd meteen. Soms is het beter om eerst prikkels te verminderen, rustig naast je naaste te gaan zitten en zacht te praten. Merk je dat je naaste zich verzet tegen hulp, lees dan ook hoe je omgaat met hulpweigering bij dementie.

Muziektherapie bij dementie

Zelf muziek draaien is iets anders dan muziektherapie. Een muziektherapeut is daarvoor opgeleid en werkt met vaste doelen. Merk je dat muziek veel doet bij je naaste en wil je er meer mee? Dementie.nl raadt aan om dan eens advies te vragen aan een muziektherapeut. Volgens dementie.nl laat onderzoek uit 2023 bij mensen met frontotemporale dementie zien dat muziektherapie kan helpen om onbegrepen gedrag te veranderen. Meer informatie vind je bij de Nederlandse Vereniging voor Muziektherapie.

Ook buiten de deur is er veel muziek. Afdelingen van Alzheimer Nederland, koren en ontmoetingscentra organiseren zangmiddagen en muziekactiviteiten. Alzheimer Nederland wijst ook op Radio Remember, een online radiostation dat dagelijks muziek draait voor ouderen met dementie.

Rustige muziek en beelden met Menta

Menta is een streamingplatform met video's voor mensen met dementie. De beelden hebben een rustig tempo, zonder plotselinge overgangen of schrikgeluiden. Je kunt samen kijken en luisteren naar rustige natuur- en landschapsbeelden met muziek. Lees meer in waarom Menta of in Werkt televisie op dezelfde manier voor iedereen?

In het kort

  • Zoek muziek uit de tijd dat je naaste tussen de 15 en 25 jaar was
  • Maak een rustige en een vrolijke afspeellijst
  • Luister samen: neuriën, zingen, klappen en praten over het liedje
  • Kies korte muziekmomenten in plaats van de hele dag muziek
  • Zet het zachter of uit bij signalen van onrust

Wanneer vraag je hulp?

Verandert het gedrag van je naaste plotseling, of wordt de onrust duidelijk erger? Neem dan contact op met de huisarts. Soms zit er een lichamelijke oorzaak achter, zoals pijn of een infectie. Voor vragen over de dagelijkse zorg kun je bij de casemanager dementie terecht. Op Thuisarts.nl lees je wat een casemanager voor jullie kan regelen.

En vergeet jezelf niet. Je eigen favoriete muziek in een rustig kwartier kan ook voor jou als mantelzorger fijn zijn.

Over de auteur
Menta Editorial Team

Het redactieteam van Menta schrijft praktische artikelen voor mantelzorgers en families van mensen met dementie.

Bronnen

Veelgestelde vragen

Welke muziek is geschikt voor iemand met dementie?

Vaak werkt muziek uit de tijd dat je naaste tussen de 15 en 25 jaar was goed, net als liedjes uit de streek waar iemand opgroeide. Smaak kan wel veranderen, dus let op hoe je naaste reageert.

Helpt muziek bij dementie?

Muziek verandert het verloop van dementie niet. Het kan wel stress verlagen, herinneringen en emoties oproepen en zorgen voor fijne momenten samen. Meezingen lukt soms nog als praten moeilijk is.

Wat is het verschil tussen muziek luisteren en muziektherapie?

Samen muziek luisteren of zingen kan iedereen. Muziektherapie wordt gegeven door een opgeleide muziektherapeut die met vaste doelen werkt. Vraag advies als je merkt dat muziek veel doet bij je naaste.

Wat doe je als je naaste onrustig wordt van muziek?

Zet de muziek zachter, kies een ander nummer of zet hem uit, en haal dat nummer van de lijst. Wordt de onrust nieuw of erger, neem dan contact op met de huisarts.

Ga verder met Menta

Ondersteun uw dierbaren elke dag met door experts goedgekeurde content en persoonlijke plannen.

Probeer 7 dagen gratis
Breng meer rust in de dementiezorg.
Start gratis proefperiode Ontdek waarom Menta
© Menta. All rights reserved.

Juridische kennisgeving en disclaimer

Menta is een meertalig digitaal streamingplatform dat is ontworpen voor mensen met dementie en de familieleden en zorgverleners die hen ondersteunen. Menta is geen zorgverlener, medische instelling, laboratorium of behandelcentrum.

Alle video-, audio- en tekstuele inhoud die via Menta wordt aangeboden, is uitsluitend bedoeld voor algemene informatie, kalmering en ondersteuning. Menta biedt geen medisch advies, medische diagnose, behandeling, therapie of enige medische opinie. De inhoud op het platform is niet bedoeld om professionele medische zorg, medisch advies of direct overleg met een erkende arts of zorgverlener te vervangen.

Hoewel deskundige video's en informatieve inhoud op Menta zijn ontwikkeld met bijdragen van ervaren professionals op hun vakgebied, betekenen dit soort inhoud niet dat er sprake is van een gepersonaliseerde medische beoordeling of gepersonaliseerde behandeladvies. Gebruikers worden aangemoedigd om bij medische vragen of gezondheidszorgen hun eigen arts of gekwalificeerde zorgprofessional te raadplegen.

Menta stelt, controleert of regelt niet de prijsstelling, reikwijdte of levering van diensten die door externe contentmakers, experts of technische dienstverleners worden aangeboden. Menta biedt een technologisch platform dat toegang tot digitale streaminhoud mogelijk maakt.

Abonnementskosten omvatten toegang tot de digitale platformdiensten en de contentbibliotheek van Menta. Bepaalde functies, modules of toekomstige diensten kunnen extra kosten met zich meebrengen. De huidige prijzen en servicegegevens zijn beschikbaar op de Menta-website.

Menta biedt geen juridisch, financieel of fiscaal advies. Gebruikers zijn verantwoordelijk voor het naleven van de wetten en voorschriften die in hun rechtsgebied gelden en wordt geadviseerd om, indien van toepassing, een gekwalificeerde professional te raadplegen.

Door toegang te krijgen tot of gebruik te maken van de Menta-website of het platform, aanvaarden en bevestigen gebruikers deze voorwaarden.

iyzico, Mastercard, Visa, American Express, Troy